sh@gorlice1915.com.pl

tel. 505 959 828

Stowarzyszenie Historyczne „Bitwa pod Gorlicami 1915” K.K. 32 LIR

Kronika szkolna

 

założona przez Franciszka Niklasa, Zarząd Szkoły w Gliniku Maryjampolskim.

 

 

Fragmenty.

 

[Glinik Maryjampolski - obecnie w granicach Gorlic]

 

(…)

27.VI.1912 r. - zakończono rok szkolny 1911/12 pod przewodnictwem ks. Bronisława Świeykowskiego.

 

Rok 1914

2.VIII. - zarządzono ogólną mobilizację wojsk austriackich. Wielu ojców i braci dziatwy szkolnej zostało powołanych do czynnej służby, by bronić zagrożonej Ojczyzny przez sąsiednie mocarstwa Serbię, Rosją, Anglię i Francję.

 

W 1914 r. w szkole zatrzymał się na kilka dni 24 p. Honwedów i Husarów.

 

3.X. - zatrzymały się różne pułki, budynek nie był wolny i nie mogły się dzieci uczyć.

 

15.XI. - wkroczyły wojska rosyjskie po raz pierwszy do tutejszej miejscowości ( zakwaterowanie w szkole).

 

3.XII -  powróciły wojska austriackie.

 

11 i 12 XII.1914 - po bitwie pod Kwiatonowicami i Sokołem usunęli się z Glinika Rosjanie, a przybyły wojska austriackie.

 

26.XII. - wojska austriackie ponownie opuściły Glinik Maryampolski.

 

27.XII. - wieczorem wkroczyli Rosjanie. Ponieważ wojska austriackie osiedliły się w pobliżu, Glinik stał na linii bojowej, strzały armatnie i karabinowe przerażały mieszkańców w dzień i w nocy.

 

28.XII. - spalona kancelaria Gorlic, Karpackie Towarzystwo Naftowe od pocisków armatnich, a fabryka częściowo zniszczona.

 

Rok 1915

4. I. - po raz pierwszy zaczęto ostrzeliwać budynek szkolny i ostrzeliwanie to trwało aż do 3 maja. Wojska rosyjskie stale przebywają w budynku szkolnym, niszczą sprzęt, urządzenia szkolne, stołówkę.

 

17.II. - pociski armatnie spowodowały pożar na strychu szkoły, który kierownik szkoły od gradem szrapneli z narażeniem własnego życia ugasił. Od tego czasu padały bez przerwy pociski armatnie, budynek szkoły zniszczony – okna, ściany. Trudne warunki do mieszkania.

 

3.III. - kierownik szkoły zmuszony był udać się pieszo do Biecza.

 

Po ofensywie wojsk austriacko-niemieckich w dn. 2. V. 1915 r. cofnął się nieprzyjaciel z zajmowanych miejscowości , gdy ustąpił poza Biecz, powrócił kierownik szkoły do budynku. Kierownik podjął próby odrestaurowania budynku szkoły. Po straszliwych miesiącach jakie przeżyła ludność tutejsza w czasie inwazji nieprzyjacielskiej, czekała jeszcze inna klęska- zaraza ospy.

W odbudowie szkoły finansowo dopomogło Galicyjskie Karpackie Towarzystwo Naftowe w Gliniku – na ten cel ofiarowało kwotę 2500 koron.

 

20. IX. Po dokonaniu najniezbędniejszych adaptacji przeprowadzono wpisy i rozpoczęto naukę szkolną.

 

Rok 1916

21.XI. – zasmucił wszystkich mieszkańców kraju – wówczas zmarł dobrodziej i opiekun wszystkich, a w szczególności oświaty cesarz Austrii i król Węgier Najjaśniejszy Pan Franciszek Józef.

 

Rok 1918

18.II. - cała Galicja ogłosiła protest przeciwko traktatowi Austrii i Niemiec, oddające ziemię Cełmską nowo powstającej Ukrainie. Do protestu przyłączyła się gmina Gorlic, fabryka i szkoła.

 

W październiku i listopadzie szkołę zamknięto z powodu szerzącej się zarazy tzw. „hiszpanki”. Chorowało 76% dzieci.

 

W listopadzie została Polska ogłoszona krajem wolnym i niepodległym.

1. X. 1921 - przeprowadzono na terytorium całej Polski, a więc i w gminie spis ludności, który wykazał , że gmina tutejsza miała wówczas 1846 mieszkańców.

(…)

Copyright Stowarzyszenie Historyczne „Bitwa pod Gorlicami 1915”